متن / HTML 

جغرافیا     وجه تسمیه      جمعیت

 

 

     جغرافیا:

باغبهادران یکی از شهرهای شهرستان لنجان می باشد که در بخش باغبهادران و در 24 کیلومتری زرین شهر واقع است. شهر مذکور در 51 در جه و 13 دقیق طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و 32 درجه و 22 دقیقه عرض شمالی از خط استوا واقع است این شهر که در مسیر راه ارتباطی اصفهان به شهرکرد و از شمال و شمال غربی به ارفاعات ملک آباد و روستاهای مورکان، چم پیر و همام و از جنوب به جاده آسفالته اصفهان شهرکرد و از غرب به روستای قلعه لای بید و از شرق به جاده اصفهان و روستای چم آسمان محدود است.

 

ارتفاع آن از سطح دریا بطور متوسط 1900 متر است ، مساحت این شهر 8/114 هکتار یا 5/6 کیلومتر مربع است از این وسعت 2/69 هکتار به محله های مسکونی اختصاص دارد. به علاوه بر باغهای میوه و بیشه زارها که 156 هکتار زمین را در برمی گیرد. زمینهای مورد استفاده کشاورزی در اطراف این شهر 194هکتار و قسمتی از آبخور زاینده رود بشمار میرود که حدود 10 هکتار از آن در محدوده شهر قرار دارد.

 

باغبهادران بر اساس تقسیمات کشوری از نقاط شهری شهرستان لنجان که مرکز آن زرین شهر است شناخته می شود. این شهر تا پیش از سال 1345 از نقاط شهری اصفهان محسوب می شد ولی از سال فوق با ضمیمه شدن به شهرستان لنجان یکی از بخشهای این شهرستان بشمار آمد.

 

وجه تسمیه و قدمت:

در مورد وجه تسمیه باغبهادران روایات متعددی موجود است لیکن معتبرترین این روایات همانا نظر  استاد محمد مهریار مباشد که بنابر پژوهشهای خویش نام اصیل وگذشته آن را ((باغ آذران)) دانسته که در مرور زمان به باغبهادران موسوم گشته . باغ آذران به معنای باغ آتشکده میباشد و  این نظریه با واقعیات تاریخی وآثار باستانی بدست آمده از این منطقه منطبق میباشد در مجاورت باغبهادران و در محلی که به قلعه کافر یا قلعه گبر شهرت یافته است بقایای آتشکده ای از دوران ساسانی بر جای مانده است وبنابر ماهیت این آتشکده در این محل آتش یا آذر مقدس حافظ مردم منطقه شعله ور بوده است.

آتش در نزد ایرانیان عهد باستان و پیروان آیین وحدانی زرتشت بواسطه قدرت عظیم ویرانگری و تمدن ساز خویش بعنوان نماد ومظهر اقتدار لایزال و بیکران اهورامزدا (خدا در آیین زرتشت) مورد احترام و تقدس قرار داشت واز اینرو وجود آن تداوم بخش حیات اجتماعی ایرانیان دانسته میشد وبه همین دلیل می کوشیدند در ابتدای سکونت خویش در هر منطقه عبادتگاهی که آتشکده خوانده می شد بنا کرده ودر درون آن آتشی را به عنوان حافظ و تداوم بخش حیات اجتماعی خود شعله ور ساخته ودر حفظ آن بکوشند. لزوم تامین هزینه های نگهداری آتش وآتشکده و نیز انجام مناسک مذهبی تحت رهبری روحانیونی که مسئول حفظ آتش مقدس دانسته می شدند موجب  رواج سنت وقف در نزد ایرانیان گردید که بر اساس آن حاصلخیزترین و غنی ترین منابع آبی  و  خاکی منطقه به جرگه اموال و املاک آتشکده درآمده وبا واگذاری استیجاری املاک مذکور از تولید  محصول بر روی زمینهای مذکور سهمی را برای حفظ رونق آتشکده و نگهبانی از آتش درون آن در نظر می گرفتند.

این سنت دلیل آن شد که املاک مذکور و از جمله باغاتی که به این امر اختصاص داده شده بودند به نام آتش مقدس خوانده شوند از جمله ((باغ آذران)) یا باغبهادران کنونی آنگونه که از شواهد و آثار کهن بدست آمده در منطقه برمیآید، زیستگاه اولیه نیاکان مردم باغبهادران همان منطقه سرسبز و باغات پر حاصلی بوده که اینک وشمندجان و بشمگون خوانده می شود،این منطقه که عمدتاً از دشت هموار و باغات انبوه تشکیل شده و در سمت شمال شرقی باغبهادران واقع است در گذشته دور ((سمندگان)) خوانده می شده آثار باستانی پراکنده ای که در این محل بدست آمده ومتعلق به دوران پیش از اسلام دانسته شده اند بیانگر قدمت سکونت اجتماعی در این منطقه میباشند و این احتمال قریب به یقین وجود دارد که باغ آذران نام دیگر همین منطقه بوده که بای تاکید بر مالکیت آتشکده برآن این چنین خوانده می شده است .  محدودیت ارضی سمندگان در ازای جمعیت روزافزون جامعه مذکور دلیل اصلی گسترش و انتقال تدریجی سکونت گاههای این منطقه به سمت شرق و محل کنونی باغبهادران بوده است. مردم باغبهادران در تمامی دوران گذشته ضمن برخورداری از غنا وحاصلخیزی اراضی خویش به امر کشاورزی اشتغال داشته و با اتکاء به موقعیت جغرافیایی ویژه که در منطقه ای مرتفع قرار داشته و علیرغم هرج ومرج سیاسی واجتماعی رایج منطقه در طول تاریخ ضمن ایمن ماندن از تهاجمات غاتگرانه دشمنان اصالت فرهنگی خویش را بعنوان جامعه ای کشاورز و روستا نشین حفظ کرده و حیات اجتماعی خود را تداوم بخشیده اند.   

منطقه باغبهادران از نظر موقعیت طبیعی جزو ارتفاعات غربی و جنوب غربی اصفهان واز جمله کوهپایه های زاگرس بشمار می ررود. جنس زمین اغلب از آهکهای خاکستری رنگ دوران دوم زمین شناسی است که بر روی شیستهای ژوراسیک واقع شده اند. در آهکهای خاکستری فسیلهای ذره بینی از نوع بیتولین وجود دارد. در دامنه ارتفاعات آبرفتهای قدیمی که بیشتر دانه درشت می باشند وجود دارد وهرچه به سمت مشرق میرویم، رسوات دانه ریزتر شده و روی اراضی را رسوبات شنی پوشانیده است.

این منطقه از نظر منابع آبی عمدتاً به رودخانه زاینده رود متکی است که در کنار تعدادی چشمه فصلی و دائمی با حجم بسیار کم آب تنها منابع آبی منطقه بشمار میرود.وجود این رودخانه با مجموع 593 لیتر موجب سرسبزی وغنای باغات، بیشه زارها ومزارع شهر گردیده و تقویت آبهای زیر زمینی را در پی داشته است و عامل اساسی اعتدال هوا در منطقه بشمار میرود واین در حالیست که این شهر به سبب پوشش گیاهی فقیر صرف نظر از باغات، بیشه زارها و ارضی کشاورزی موجود در حاشیه رودخانه و نیز همچنین بارندگی سالیانه و بسیار اندک حدود 4/128 ملی متر بطور متوسط از شرایط آب و هوایی خشک مشابه با دیگر بخشهای مرکزی فلات ایران برخوردار است. هوای این منطقه در تابستان خشک وگرم ودر زمستانها مرطوب وسرد میباشد، بخش اعظم بارندگی در این منطقه مرطوب به جریانات مدیترانه ای است که از سمت غرب واز اوایل پاییز تا اوا سط بهار منطقه را تحت تاثیر خود قرار میدهد. وجود نواحی مرتفع غربی رطوبت هوا را بشدت کاهش میدهد وهمین امر آب وهوای منطقه را در گروه آب وهوای شبیه مدیترانه ای قرار داده و تفاوت کمترین وبیشترین میزان درجه حرارت در گرمترین ماه فصل تابستان 4/25 درجه سانتی گراد میباشد.

بر اساس آمار هواشناسی ایستگاه پل کله میانگین دمای سالانه منطقه 4/13 درجه سانتیگراد است، گرمترین ماه سال تیرماه وسردترین ماه سال دی میباشد، معدل دما 34 درجه سانتیگراد در تیر ماه وحداقل دما 5 درجه سانتیگراد در دیماه است.

 

جامعه ساکن در باغبهادران از نظر بافت جمعیتی از گروه جوامع فارس زبان وبومی منطقه بشمار می آیند که از دیر پا ترین جوامع ساکن در منطقه لنجان محسوب میشوند و سابقه حضور آنان در منطقه به ادوار پیش از اسلام و عصر پتیانی اقتدار اشکانیان بر می گردد. البته شرایط ویژۀ جغرافیایی وکوهپایه ای بودن منطقه باغبهادران و قلت منابع تولید کشاورزی نه تنها مانع از توسعه کمی وکیفی جامعه مذکور وارتقاء سطح تمدن آنان گردیده بلکه چشم انداز امیدوار کننده ای را در جهت اسکان وزندگی با ثبات تر در اختیار مهاجرین از سرزمینهای مجاور قرار نداده و از اینرو در شرایطی متفاوت با دیگر شهرهای منطقه لنجان توانست ساختارهای اجتماعی و فرهنگی اصیل .ویکپارچه خویش را حفظ نموده واز همین رو بر خلاف دیگر مراکز مدنی منطقه لنجان بطور مشهود از روند جمعیتی کاهنده برخوردار شده و به جامعه ای مهاجر فرست مبدل گردیده است، این روند در روستاهای متعدد تحت مرکزیت این شهر نیز جریان دارد و پدیدۀ نگران کننده تخلیۀ روستاها و کاهش شدید جمعیت ساکن در این مراکز را به دنبال آورده است.

 

 جمعیت:

جمعیت باغبهادران بر اساس نتایج آمار گیری نفوس و مسکن سال 1375 به میزان 7999 نفر اعلام شده و همین شاخص در سال 1380 به 5900 نفر رسیده است، این تفاوت مبین کاهش جمعیت ساکن در این شهر در فاصله پنج سال مذکور به میزان 2099 نفر معادل 25% از کل جمعیت شهر می باشد. کاهش جمعیت روستاهای منطقه مذکور نیز از نرخ مشابهی برخوردار است (25 درصد). ارقام مذکور نشانگر مهاجرت گسترده ای است که خصوصاً در پنج سال اخیر از مناطق شهری و روستایی این بخش از شهرستان صورت پذیرفته است.

 

بررسیها نشان می دهد که شرکت کنندگان در این مهاجرتها عمدتاً تحت تاثیر محدودیت وکاهش قابل توجه منابع زندگی ورکود اقتصادی گستردۀ حاکم که به زوال بازار اشتغال در این بخش از شهرستان انجامیده است قرار داشته اند .

 گروههای مهاجر ساکن در شهر باغبهادران عمدتاً از طبقات مرفه و بویژه نیروهای شاغل در کشور کویت بوده اند که در پی افزایش سرمایه و بالا رفتن سطح زندگی خویش راهی شهرهای بزرگ بویژه اصفهان گردیده و با هدف بهره مندی از امکانات و منابع گسترده رشد و ترقی در این مراکز زاد وبوم خویش را ترک کرده اند.

مهاجرین از روستاها نیز غالباً از گروه نیروهای جوان وجویای کار روستاهای منطقه بوده اند که بواسطه کاهش چشمگیر و محدودیت قابل توجه منابع اشتغال و رواج گسترده بیکاری در زاد و بوم خود به امید دستیابی به بازار اشتغال شهرها راه مهاجرت از زاد و بوم خویش را در پیش گرفته اند، این جماعت اکثراً مهاجرت درون منطقه ای را تحقق بخشیده و در شهرهای منطقه و بویژه در شهر نو بنیاد فولادشهر سکنی گزیده اند. آثار مخرب پدیده مهاجرتهای گسترده از روستاهای منطقه به   خوبی از چهره جمعیت بر جامانده که عمدتاً از شاخص نسبی بالایی بر خوردار هستند مشهود است.

شاخص های جمعیتی مربوط به سال 80 که توسط شبکۀ بهداشت و درمان شهرستان ارائه گردیده اند، نشان می دهد که باغبهادران در بین شهرهای هشتگانۀ شهرستان از کمتریت میانگین جمعیت در خانوار برخوردار است، شاخص مذکور 67/3 نفر میباشد، این شاخص در نزد روستانشینان این بخش 20/4 نفر می باشد.

شاخص های اقتصادی مربوط به باغبهادران که از طریق آخرین سرشماری نفوس و مسکن کسب گردیده اند نشانگر آن است که در طبقه بندی شاغلان این شهر 94/53% از جمعیت فعال در بخش صنعت 88/40%، در بخش خدمات 45/4% در بخش کشاورزی اشتغال داشته اند. در این میان اگر چه اشاره ای به شاخص جمعیت بیکار شهر مذکور نگردیده لیکن رواج گسترده و رو به رشد مهاجرتها و روند نگران کننده تخلیه جمعیتی شهر مذکور و روستاهای اطراف آن دلایل معتبری از رشد چشمگیر پدیده بیکاری در این منطقه و به تبع آ ن گسترش هشدار دهنده معضلات و آسیبهای اجتماعی در این منطقه بشمار میآیند.

 

    

مراکز مذهبی شهر در دو مسجد و یک امامزاده خلاصه شده و مراکز فرهنگی فعال نیز به دو کانون فرهنگی و هنری وابسته به ادارات آموزش و پرورش و هلال احمر یک مرکز پرورش فکری کودکان و نوجوانان و یک موسسه خصوصی که به نام ( آوای صبا ) در امر آموزش آلات موسیقی فعالیت دارد محدود می باشد ، امر مطالعه نیز متکی به یک کتابخانه و تیراژ محدودی از روزنامه های مختلف که عمدتاً به ادارات شهر ارائه می گردند می باشد.

با توجه به ساختار آموزش و پرورش در این شهر امر آموزش بسیاری مهم و یکی از مهمترین مسائل شهر محسوب می شود و در میان شهرهای لنجان از کیفیت بسیار خوبی برخوردار می باشد که این امر باعث رشد فرهنگی و علمی این شهر گردیده است برگزاری همایشها و مسابقات گوناگون علمی به امر کمک به سزایی نموده است.

 

 قدمت سکونت اجتماعی در شهر باغبهادران باعث برجای ماندن تعداد معدودی از ابنیه و آثار باستانی در این شهر گردیده که عبارتند از :

 

 آتشکده قلعه کافر، قلعه باغبهادران و امامزاده شاهزاده ابراهیم .

 ( به بخش فرهنگی منطقه. مراکز گردشگری و زیارتی مراجعه گردد).

 

طبیعت زیبا و سرسبزی شهر و اعتدال آب و هوا که بواسطه قرار گرفتن شهر در حاشیه رودخانه زاینده رود پدید آمده است جلوه هایی از طبیعت زیبا در این شهر پدید آورده که هر ساله جمعیت قابل توجهی از مسافران را از شهرهای دیگر بویژه اصفهان به این منطقه می کشانند، این جاذبه های خدادادی و چشم نواز چنانچه تحت مدیریتی بهینه قرار گیرند می توانند منافع و امتیازات مادی و معنوی بسیاری را برای منطقه به ارمغان آورند.

ساحل زاینده رود و پارک ساحلی شهر ، مجموعه ویلائی و تفریحی شهرداری و بویژه منطقه سرسبز و جذاب وشمندجان از جمله جاذبه های طبیعی شهر می باشند که از شهرت مطلوبی در بین جوامع ساکن در استان اصفهان و سرزمینهای دیگر برخوردار می باشند.


Module Border Module Border
       
 

Ariana Informatics Group
Ariana Informatics Group - گروه داده ورزي آريانا